ميرزا حسن حسينى فسايى

1200

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

يك جانب سقف آن بر دو ستون سنگى يك‌پاره « 1 » به ارتفاع پنج ذرع و بيشتر گذاشته و ازارهء اين ايوان را به سنگهاى مرمر كه با ارابه آورده‌اند ، قرار داده‌اند و دو كفش كن وسيع و دو گوشوار بر كفش كن و دو عمارت عالى در دو جانب كفش كن و گوشوار ساخته و پرداخته است كه از حادثه چند زلزله آسيبى نديده است و هفت قطعه سنگ هريك به درازاى دو ذرع و نيم و سه چهار يك پهنا ، در صحن اين عمارت انداخته كه نشانه هفت قبر است . بقعه و خانقاه شيخ كبير ابو عبد اللّه محمد بن خفيف شيرازى : شرح حال شيخ كبير در اوائل شعراى شيراز نگاشته گرديد . و اين شيخ بزرگوار در حال حيات ، خانقاهى عالى داشته كه مردمان بزرگ از دور و نزديك در اين خانقاه آمدوشد داشتند و بعد از وفات شيخ بزرگوار ، بزرگان بر عمارتش افزوده ، املاكى وقف بر آن خانقاه نمودند و جماعتهائى براى عبادت و تزكيه نفس ، از شهرهاى دور و نزديك آمده ، به فراغت‌بال مىگذرانيدند و از ابتداى سلطنت سلاطين صفويه ، اين خانقاه از رونق افتاد و حضرت كريم خان زند ، صحن خانقاه و رباط و قبرستان حوالى آن را مسطح نموده ، ميدانى وسيع گشته و در جوانب اين ميدان چندين حجره براى مسكن نوكر ديوانى بساخت و بر قبر شيخ كبير ، حجرهء مختصرى بنا نمود و اين حجره در كنارهء صبوى اين ميدان است و اكنون اين ميدان را ميدان نعلبندان گويند ، متصل به بازار وكيلى است . بقعهء علمدار : در كتاب مزارات شيراز نوشته است كه گفته‌اند : شيخ عبد اللّه علمدار از امراء بود در عهد محمد بن يوسف ثقفى والى فارس ، به مصلحتى به شيراز آمد و وفات يافت و قبرش در نزديكى دروازه استخر است كه در اين زمان دروازهء اصفهان گويند و در محلهء سردزك بقعه و عمارتى است كه آن را بقعهء علمدار گويند و العلم عند اللّه تبارك و تعالى . « 2 » بقعه پادشاه عادل ابو الفوارس جلال الدين شاه شجاع : پسر شاه امير مبارز الدين آل مظفر . در كتاب مزارات شيراز نوشته است « 3 » در سال 786 در شيراز وفات يافت و برحسب وصيت او ، در جوار قبر شيخ قطب الدين محمد ، مدفون گرديد و در اين زمان فارسنامه‌نويسى ، قبر شاه شجاع در خارج مغربى تكيه هفت‌تنان است و حضرت كريم خان زند ، سنگى شاهانه بر آن قبر انداخته است . بقعه و تكيه و خانقاه شيخ مصلح الدين سعدى ( عليه الرحمه ) : در كتاب مزارات شيراز لقب و نام آن جناب را شيخ مشرف الدين مصلح سعدى شيرازى نوشته « 4 » و فرموده است : شيخ - سعدى نصيبى وافر از رسوم دينيه و حظى متكاثر از علوم يقينيه داشت و خداى تعالى ابواب معرفت را بر او گشود و تكلم در اوصاف متفرقه فرمود و از ظاهر كلامش حظى براى عوام و از باطن كلماتش نصيبى [ براى ] صاحبان افهام است . چندين‌بار ، پياده ، به مكه معظمه شتافت و مسافرت به بلاد بعيده نمود ، آفاق و انفس را سير فرموده ، عود به شيراز نمود فاستقامت له الاحوال ما لا يدركه الامثال ، جاهش رفيع و منزلتش وسيع گرديد و خانقاهى در پهلوى قنات

--> ( 1 ) . در متن : ( باره ) . ( 2 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 456 . هزار مزار ، ص 102 . ( 3 ) . ص 156 ، شد الازار ، ص 465 . هزار مزار ، ص 473 . ( 4 ) . ص 157 ، شد الازار ، ص 461 ، آثار العجم ، ص 467 و 468 ، شيراز در گذشته و حال ، ص 150 تا 165 ، بناهاى تاريخى و آثار هنرى . . . ، ص 259 . هزار مزار . ص 477 .